Workshop illustreren

Het thema dat de creatieven van FARB gegeven werd voor het maken van de coverillustratie was 'crossmedia designer 2.0', oftewel de veelzijdigheid van de hedendaagse ontwerper. De vier heren van FARB vertellen zelf wat ze gedaan hebben en waar je op moet letten als je aan de slag wilt met deze druktechniek. De techniek die hier en op de cover te zien is, heet Inline Cold Foil en wordt geleverd door drukkerij Grafische Groep Matthys.
 
1.Handenarchief
Geïnspireerd door M.C. Escher's Drawing hands bedachten we een moderne variant: de handen van een ontwerper die elkaar niet alleen tekenen, maar ook (be)schilderen, fi lmen, fotograferen en van tools voorzien. Maar handen zijn lastige dingen om te tekenen. Daarom gebruiken wij voor het vormen van de compositie, foto's van onze handen: vanuit elke willekeurige hoek die bruikbaar kan zijn voor de illustratie fotograferen we erop los. De foto's dienen alleen ter referentie.
 
2.Handencompositie
Van alle foto's, maken we individueel vrijstaande beelden. Daarna gooien we ze allemaal op een grote hoop. Na heel wat knippen, plakken en schuiven vinden wij tien versies later een bevredigende compositie die goed als uitgangspunt kan dienen voor de illustratie.
 
3 Lijnillustratie
De compositie is af. Op basis daarvan kunnen we een simpele lijnillustratie voorbereiden. De lijnillustratie haalt een versimpelde en schone versie van de compositie naar voren, waardoor we kunnen beginnen te spelen met aanvullende elementen die de compositie evenwicht geven en waar nodig afmaken.
 
4 Meer lijnen
De lijntekening is te grof en we brengen variatie in lijndiktes aan. Hier en daar voegen we een klein detail toe aan bijvoorbeeld de film. We werken ook verder aan details die ervoor zorgen dat de worstjes op vingers gaan lijken; we voegen nagels toe, kleine huidplooiingen en donkere schaduwen die elementen uit de illustratie één geheel maken.
 
5 Farbtesting
Om kleurencombinaties - in onze woorden: FARB-combo's - te testen, isoleren we een element uit de illustratie dat uit verschillende materialen bestaat. Om de illustratie krachtig te laten werken in combinatie met de toegepaste druktechniek Inline Cold Foil kiezen we voor uiterst gesatureerde kleuren.
 
6 Farben
De illustratie is klaar om ingekleurd te worden. Terwijl je je op het inkleuren van de illustratie probeert te richten, word je tóch keer op keer verleid om alvast allerlei kleine dingetjes te verfijnen en schaduwtjes toe te voegen. Voor de handen maken we gebruik van de geselecteerde kleuren uit de test en bepalen op basis daarvan hoe de rest van de elementen ingekleurd moeten worden.

7 Bijzondere druktechniek
Dan is het nu tijd voor het toepassen van de druktechniek. Als je met deze techniek aan de slag wilt is het eerst zaak te bepalen op welke delen van het beeld je het wilt toepassen, vergelijkbaar zoals bij een vernislaag aanbrengen op gedeelten van je ontwerp. Maar het is handig om eerst te weten hoe dit proces technisch in elkaar zit. Eerst wordt er op de door jou geselecteerde delen een lijmlaag aangebracht (1). Daarna wordt daarop een folielaag aangebracht (2). Die zilverkleurige laag wordt bedrukt met de gewone CMYK-lagen in de kleuren die jij hebt gebruikt in je ontwerp (3, 4, 5 en 6). Als laatste komt er een vernislaag over het beeld heen (7).

8 Folielaag aangeven
De drukker tipt ons om spaarzaam met de toepassing van de folie om te gaan. Geen overkill aan folie, maar zeer bewust gebruiken op plekken waar het echt een toevoeging heeft. Zelf ontdekken we dat het contrast tussen plekken waar folie zit en waar geen folie zit extra groot is en er zelfs een beetje dieptewerking optreedt. Dus kijken we naar plekken waar we de diepte en gelaagdheid willen accentueren en naar plekken/ objecten die sowieso cool zijn in metallic look zoals metalen en shiny objecten. Echt veel referentiemateriaal van de toegepaste druktechniek is er nog niet, maar op basis van wat we hebben proberen we een inschatting te maken van hoe het 'uit de printer' zou kunnen komen. In ons achterhoofd hadden we al de gehele weg het idee om de illustratie door middel van het folie, en het effect ervan wanneer je er in CMYK overheen drukt, écht diepte te geven.
 
9 Vijfde kanaal
We benaderen de folielaag als een soort 'normal map' en benadrukken door middel van het folie de plekken waarop de illustratie van het papier af moet lijken te springen. De handigste werkwijze hierbij is het aanmaken van een vijfde kanaal in je beeld. Selecteer daarvoor de kanaal-opties in Photoshop en creëer een nieuw kanaal. In dit extra kanaal kun je dan de juiste plaatsen voorzien van folie - volgens je eigen creativiteit. In Photoshop maken we naast de bestaande vier CMYK-lagen, dus een vijfde kanaal aan via 'New Spot Channel'. Deze noemen we voor het gemak 'foil'. Op de plekken die je geen CMYK-bedrukking maar wel een folielaag aangeeft, krijg je (uiteraard) een onbedrukt 'zilvereffect'. Op de CMYK-bedrukte delen, moet je wel rekening houden met de kleureffecten op de folie. Om die aan te tonen heeft de drukker Grafisch Groep Matthys een handige folder gemaakt. Die folder wordt met de volgende Publish meegestuurd, maar is ook bij de drukker zelf aan te vragen.
 
10 Spotkleur benoemen
Om altijd goed het onderscheid te kunnen maken tussen 'folie' en 'geen folie' in je ontwerp, moet je een vaste spotkleur aanmaken. Deze spotkleur moet je dan ook benoemen als 'foil'. In dit geval hebben we voor de kleur rood gekozen. Indien je in al je programma's diezelfde spotkleur gebruikt om duidelijk te maken waar je folie voorziet, houd je perfect het overzicht. Geef vervolgens 100 procent 'solidity' aan de laag.
 
11 Publish & Farb do colour
Eén van de creatiefste toepassingen van het 'Inline Cold Foil'-drukprocédé is de mogelijkheid om de folie onmiddellijk te bedrukken in CMYK. De kleurcombinaties zijn onbeperkt en geven je drukwerk een kleurrijk metal-effect zoals je in deze Publish kunt zien. Om dit te bereiken kun je CMYK-elementen in overprint zetten bovenop de voorziene folie-elementen. Of vica versa. In principe ben je dan klaar. Het is wel van belang de lagen te behouden, anders kan de drukker er niks mee. De psd-file kun je in principe gewoon gebruiken in je InDesign programma voor de verdere layout. De vormgevers en redactie van Publish hadden nog enkele opmerkingen. Linksboven, waar altijd de tekst staat, was nu opeens wel erg weinig ruimte. In een goed compromis besloten FARB en Publish om wel meer ruimte daarvoor te creeren, maar de teksten extra kort te houden op die plaats. Ook kwam de vraag of de barcode vrijgemaakt kon worden. Misschien was dit niet absoluut noodzakelijk, maar we nemen natuurlijk geen overbodige risico's. Ook moest er een button komen met de vermelding van de weggeefactie van het InDesign CS4-boek. Gelukkig konden we elkaar vinden en kwam het tot een fraai geheel.